ابوبكر ، « 1 » عمر ، « 2 » معاذ بن جبل ، « 3 » انس بن مالك ، « 4 » نبيط بن شريط اشجعى كوفى ، « 5 » رافع بن خديج انصارى ، « 6 » عروة بن زبير « 7 » و عبيدة بن قيس « 8 » و أبىّ بن كعب « 9 » و . . . . با آنكه پيامبر صلى الله عليه و آله بر نوشتن و ضبط احاديث تأكيد داشتند و برخى از صحابه به اين امر همّت گماردند ، لكن بعد از رحلت آن حضرت سياست خلفاء ( ابوبكر ، عمر و عثمان و معاويه ) بر عدم ضبط و ثبت احاديث اصرار مىورزيد ، بلكه از نقل اصل حديث نيز جلوگيرى مىكردند . ابوبكر در آغاز خلافت ، نقل حديث را ممنوع كرد « 10 » و نوشته‌هاى حديثى خود را نيز نابود ساخت . « 11 » پس از وى عمر بر سر كار آمد و با يك دستورالعمل رسمى كتابت حديث را ممنوع و سپس با يك ترفند نوشته‌هاى حديثى صحابه را جمع‌آورى كرد و

--> ( 1 ) . تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 5 ؛ كنز العمال ، ج 10 ، ص 258 ، ح 29460 ( 2 ) . تدوين السنه فوزى ، ص 50 ، به نقل از الطبقات ، ج 3 ، ص 247 . ( 3 ) . الاموال ، ص 27 و 37 . ( 4 ) . الكامل ، ج 1 ، مقدمه ، باب 16 ؛ المحدّث الفاصل ، ص 367 ؛ محاسن الاصطلاح ، ص 167 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 5 ، ص 37 . ( 5 ) . تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 155 . اين صحيفه الان موجود است و مىتوان آن را قديمىترين كتاب حديثى موجود دانست . ( 6 ) . صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 113 ، كتاب الحج ، باب فضل المدينه پيامبر 6 در جواب سؤال رافع در مورد كتابت حديث ، دستور به نوشتن داد . ر . ك . به : تقييد العلم ، ص 72 - 73 . ( 7 ) . ادب الاملاء ، ص 157 ؛ الطبقات ، ج 5 ، ص 179 ؛ تقييد العلم ، ص 60 . ( 8 ) . الجامع فى العلل ، ج 1 ، ص 43 ؛ تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 129 . ( 9 ) . أبىّ كتابى در فضائل قرآن نوشته است . ( الفهرست ، ابن نديم ، ص 55 ؛ اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 130 . ) ( 10 ) . تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 2 و 3 . ( 11 ) . همان ، ص 5 ؛ كنز العمال ، ج 10 ، ص 285 ، ح 29460 .